Dẻo Thơm Bậc Nhất Xôi Nếp Tú Lệ

Đã hết mùa lúa chín, cũng chưa đến mùa nước đổ trên những thửa ruộng bậc thang huyền ảo, nhưng chẳng phải vì thế mà Tú Lệ (Yên Bái) không còn gì hấp dẫn để khám phá.

Bởi vào lúc trời lành lạnh thế này, được nắm trên tay một nắm xôi nếp Tú Lệ dẻo thơm nóng hổi, vừa ăn vừa hít hà thì không còn gì tuyệt bằng.

Lúa ở Tú Lệ chín theo mùa, một năm có một vụ vào tháng 9, tháng 10, mùa nước đổ vào tháng 2, tháng 3 năm sau. Gạo nếp Tú Lệ từ lâu đã nổi tiếng trong dân gian là một trong những loại nếp dẻo thơm bậc nhất. Với điều kiện giao thông, buôn bán thuận lợi như ngày nay, gạo nếp Tú Lệ đã đi khắp các miền đất nước.

Nhưng đến Tú Lệ sau khi mùa màng đã kết thúc, thưởng thức món xôi nếp mới Tú Lệ do chính bàn tay người dân Tú Lệ đồ thì hoàn toàn khác hẳn. Ở chính nơi này mới cảm nhận được thật sâu hương vị hiếm có của nó.

Dọc thị trấn Tú Lệ, rất dễ dàng tìm được quán xôi để ăn. Tạt vào quán quen bên đường, mấy anh em gọi ngay món xôi Tú Lệ thịt nướng. Vừa ăn vừa nhẩn nha hỏi chuyện cô chủ hàng.

Truyền thuyết kể rằng xa xưa tổ tiên người Thái được các vị tiên giáng trần ban cho một loại thóc giống với lời dặn phải tìm nơi khí hậu, đất đai phù hợp gieo trồng để có loại lúa nếp thơm ngon đặc biệt. Vâng lời, người Thái đã du cư khắp các vùng Tây Bắc tìm đất gieo hạt mà không nơi nào như ý.

Chỉ đến khi gặp thung lũng phì nhiêu dưới chân đèo Khau Phạ, nhờ dòng nước mát trong từ con suối Mường Lống nuôi dưỡng, giống lúa nếp “trời ban” ấy mới khoe hết những phẩm chất của mình. Người ta còn kháo nhau gạo nếp Tú Lệ phải ngâm và đồ bằng nước suối trong vắt chảy ra từ những con suối đầu nguồn trên đỉnh Khau Phạ mới là thứ xôi nếp ngon nhất…

Gạo Khẩu Hang (Cốm Già), Đặc Sản Nổi Tiếng Vùng Đất Tú Lệ

127

SHARES

Share

Tweet

Nằm giữa ba ngọn núi cao là Khau Phạ, Khau Thán và Khau Song, xã Tú Lệ, huyện Văn Chấn (Yên Bái) từ lâu đã nổi tiếng với một loại nếp có hạt gạo to tròn, trắng trong, khi đồ lên có vị dẻo thơm đặc biệt mà không nơi nào có được. Đó là giống nếp Tú Lệ (còn gọi là nếp Tan Lả – theo tiếng của người Thái) – loại gạo nếp đặc sản chỉ có ở thung lũng lòng chảo Mường Lò.

Trong quá trình sản xuất từ khi cấy lúa đến khi thu hoạch được những hạt gạo nếp dẻo thơm, đồng bào dân tộc Thái ở Tú Lệ đã làm được các sản phẩm từ cây lúa thơm ngon trở thành đặc sản nổi tiếng vùng Tây Bắc như cốm Tú Lệ, gạo Khẩu hang (cốm già)…

Khẩu hang là một loại gạo nếp đặc biệt bởi được làm từ loại thóc nếp Tú Lệ truyền thống vừa thơm vừa dẻo và về cách sơ chế từ hạt thóc non thành hạt gạo. Nếu như bình thường để có gạo nếp đồng bào trồng lúa nếp, để chín vàng trên bông và cắt về tách hạt, phơi khô, khi nào cần dùng thì xay xát để tách vỏ trấu lấy gạo. Nhưng với khẩu hang đồng bào gặt từ khi hạt thóc còn non, chỉ cần chín một nửa bông lúa là gặt về. Sau đó, được các bà các mẹ cẩn thận dùng tay tuốt từng bông lúa tách hạt. Để giữ độ thơm ngon, hương vị của lúa non người Thái đem số thóc đó đi đồ như đồ xôi đến khi hạt thóc chín là được. Tiếp đó,  phơi khô số thóc đã đồ chín như phơi thóc bình thường.

Để hạt gạo khi xay xát không bị gãy và có màu sắc đẹp, giữ được độ thơm ngon người ta phơi thóc đồ dưới nắng nhẹ, chủ yếu là phơi trong trời râm và có gió để hút nước đi. Nếu phơi dưới trời nắng to, nhiệt độ cao sẽ làm cho gạo bị gãy nát, màu trắng không đều, khi nấu chín sẽ không còn mùi thơm đặc trưng. Hạt gạo khẩu hang được cho là ngon và làm khéo tay là có màu trắng trong, hơi đục không giống màu trắng bạc như gạo nếp thường.

 Cách nấu gạo khẩu hang cũng đặc biệt và khó nấu hơn so với gạo nếp thông thường. Để có được xôi ngon, thơm dẻo các bà các mẹ phải rất cẩn thận, tỉ mỉ trong việc đồ xôi. Gạo khẩu hang được ngâm với nước lạnh khoảng 10 – 15 phút trước khi xôi. Trong khi đồ chín phải chú ý lửa, lúc đầu khi nước chưa sôi có thể đun to lửa, khi nước bắt đầu sôi và bốc hơi thì cho lửa nhỏ vừa phải để cho hạt gạo chín từ từ, có như thế mới giữ được độ thơm ngon đặc biệt. Khi chín có thể giỡ xôi ra bát hoặc đĩa để dùng. Khi ăn ta sẽ cảm nhận được mùi thơm dịu mát của cốm, vị béo ngậy, vị  ngọt của gạo non. Có được mùi vị này là do khi đồ thóc non đã giúp lưu giữ lại hương vị, độ đậm đà của gạo. Và khi phơi người ta cũng không phơi dưới nhiệt độ cao, giúp cho cơm sau khi đồ chín có được một mùi vị rất riêng.

 Khẩu hang rất dễ ăn, nhiều chất dinh dưỡng do còn nguyên lớp vỏ lụa và phôi mầm nên rất tốt cho người ăn kiêng thực dưỡng và trẻ em, nấu cháo cũng rất thơm ngon, bổ dưỡng. Du khách ai đã ăn khẩu hang một lần đều nhớ mãi hương vị của nó, mùi thơm dịu mát, độ ngon ngọt của gạo non hòa quyện vào với nhau làm thực khách mê say. Sau khi ăn muốn mua một ít về để làm quà cho gia đình và bạn bè. Vì khẩu hang đồ từ thóc non nên thời gian bảo quản không được lâu như thóc nếp già bình thường. Sau khi xay xát, khẩu hang có thể bảo quản ở nhiệt độ thường từ 10 ngày đến nửa tháng. Nếu được đóng gói cần thận trong túi ninon thì sẽ để được 1 tháng. Còn để bảo quản bằng thóc sẽ lưu giữ được từ 5 đến 7 tháng. Muốn ăn khẩu hang ngon nhất thì nên ăn trong thời gian sớm nhất sau khi làm xong, lúc đó mùi vị và độ đậm đà còn lưu giữ được nhiều hơn, càng để lâu độ ngon của khẩu hang sẽ bị giảm.

Du khách gần xa có dịp ghé qua Tú Lệ hãy thưởng thức món xôi Khẩu hang để cảm nhận hương vị đặc biệt, cảm nhận cảnh sắc, con người và hương vị nơi đây.

Địa chỉ du khách có thể liên hệ tìm hiểu thông tin sản phẩm nông nghiệp tại Tú Lệ: Hợp tác xã dịch vụ nông nghiệp Tú Lệ – thôn Pom Ban, xã Tú Lệ, huyện Văn Chấn, tỉnh Yên Bái. Điện thoại: 0988997833.

                                                                                 Bùi Kiểm

rrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrr<1g�r

127

SHARES

Share

Tweet

Cách Nấu Xôi Nếp Lào

Nhắc đến xôi nếp người ta nghĩ ngay đến món ăn truyền thống của người Lào và dường như gạo nếp là món ăn thường ngày của họ. Xôi nếp Lào nấu theo kiểu truyền thống thường đựng trong ống nứa, cho nước suối vào được nướng trên cái ống của bếp than hồng.

Ăn xôi nếp kiểu Lào bạn phải ngồi xếp bằng trên sàn gỗ chắp tay trước ngực và nói câu “ Sờ pai di”. Điểm đặc biệt của người Lào là thích ăn các loại mắm pha có vị tựa như mắm nêm ở Nam Bộ, nếu ăn kèm với xôi thì có lẽ bạn chẳng bao gio quên được hương vị này.

Đặc tính của xôi nếp lào

Cái ngon của gạo nếp Lào là ngon dẻo và thơm. Cái ngon được khẳng định bởi miếng xôi mềm vị béo do nếp và đậu phộng hòa lẫn tạo nên vị thơm đặc trưng của xôi nếp Lào.

Nguyên liệu :

Gạo nếp Lào 400g

Chõ hấp xôi, nước lạnh, lạp ăn kèm

Cách nấu xôi nếp Lào:

Ngày nay người Lào nấu xôi trong nồi sau đó đổi xôi vào chõ, rồi dọn lên mâm, thường được ăn kèm với gà nướng, cá suối kho lạt…

Cách nấu

:

Cho gạo nếp vào trong nồi lớn cho nước vào và vo sạch phần trấu nổi lên. Sau đó đổ nước vào cho ngập nếp, ngâm nếp trong khoảng vài tiếng cho nếp nở mềm, trắng

Đổ khoảng 2/3 nước vào chõ hấp bằng nhôm, đặt lên bếp, đun sôi. Cho nếp vào chõ hấp bằng nan tre, để thật ráo nước, đặt lên chõ hấp nhôm. Đậy kín nắp, đun cho nước sôi trong khoảng 10-15 phút cho hơi nước bốc lên làm xôi chín nở, mềm

.

Gỡ chõ tre ra khỏi nồi hấp, xóc nhẹ cho phần xôi lật úp trở xuống để phần nếp được chín đều. Cho xôi trở lại nồi hấp, đồ tiếp trong khoảng 5-10 phút nữa.

Xôi chín, dùng đũa xới nhẹ cho xôi ráo, tơi. Cho xôi vào trong chõ bằng nan tre, dùng kèm với lạp. Hoặc có thể dùng kèm xôi với thịt nướng, cá kho, rau, muối, đậu hay vừng tùy thích.

Mua gạo nếp Lào ở đâu rẻ?

Để có thể nấu xôi nếp ngon thì một trong những nguyên liệu quan trọng không thể thiếu là gạo nếp. Làm sao để lựa chọn cho mình một nguyên liệu nấu xôi nếp Lào ngon và giá rẻ? Nếu bạn không chỉ nấu xôi nếp lào để thưởng thức mà còn dùng để bán thì chắc chắn sẽ cần một nên cung cấp gạo nếp lào chất lượng với giá sỉ ưu đãi đúng không nào?

Cách Nấu Xôi Từ Gạo Nếp Lào

Mua sắm online

Nhắc đến xôi nếp người ta nghĩ ngay đến món ăn truyền thống của người Lào và dường như gạo nếp là món ăn thường ngày của họ.

Xôi nếp Lào nấu theo kiểu truyền thống thường đựng trong ống nứa, cho nước suối vào được nướng trên cái ống của bếp than hồng.

Ăn xôi nếp kiểu Lào bạn phải ngồi xếp bằng trên sàn gỗ chắp tay trước ngực và nói câu “ Sờ pai di”. Điểm đặc biệt của người Lào là thích ăn các loại mắm pha có vị tựa như mắm nêm ở Nam Bộ, nếu ăn kèm với xôi thì có lẽ bạn chẳng bao gio quên được hương vị này.

Đặc tính của xôi nếp lào

Cái ngon của gạo nếp Lào là ngon dẻo và thơm. Cái ngon được khẳng định bởi miếng xôi mềm vị béo do nếp và đậu phộng hòa lẫn tạo nên vị thơm đặc trưng của xôi nếp Lào.

Nguyên liệu :

Gạo nếp Lào 400g

Chõ hấp xôi, nước lạnh, lạp ăn kèm

Cách nấu xôi nếp Lào:

Ngày nay người Lào nấu xôi trong nồi sau đó đổi xôi vào chõ, rồi dọn lên mâm, thường được ăn kèm với gà nướng, cá suối kho lạt…

Cách nấu:

Cho gạo nếp vào trong nồi lớn cho nước vào và vo sạch phần trấu nổi lên. Sau đó đổ nước vào cho ngập nếp, ngâm nếp trong khoảng vài tiếng cho nếp nở mềm, trắng

Đổ khoảng 2/3 nước vào chõ hấp bằng nhôm, đặt lên bếp, đun sôi. Cho nếp vào chõ hấp bằng nan tre, để thật ráo nước, đặt lên chõ hấp nhôm. Đậy kín nắp, đun cho nước sôi trong khoảng 10-15 phút cho hơi nước bốc lên làm xôi chín nở, mềm.

Gỡ chõ tre ra khỏi nồi hấp, xóc nhẹ cho phần xôi lật úp trở xuống để phần nếp được chín đều. Cho xôi trở lại nồi hấp, đồ tiếp trong khoảng 5-10 phút nữa.

Xôi chín, dùng đũa xới nhẹ cho xôi ráo, tơi. Cho xôi vào trong chõ bằng nan tre, dùng kèm với lạp. Hoặc có thể dùng kèm xôi với thịt nướng, cá kho, rau, muối, đậu hay vừng tùy thích.

Mua gạo nếp Lào ở đâu rẻ?

Để có thể nấu xôi nếp ngon thì một trong những nguyên liệu quan trọng không thể thiếu là gạo nếp. Làm sao để lựa chọn cho mình một nguyên liệu nấu xôi nếp Lào ngon và giá rẻ? Nếu bạn không chỉ nấu xôi nếp lào để thưởng thức mà còn dùng để bán thì chắc chắn sẽ cần một nên cung cấp gạo nếp lào chất lượng với giá sỉ ưu đãi đúng không nào?

Cách Nấu Xôi Nếp Nương Ngon Đúng Chuẩn

Thế Giới Gạo Việt

18/12/2024

Nếp nương là một trong những loại gạo nếp với hương thơm tự nhiên hấp dẫn cùng vị thơm ngon khi nấu nên được mọi người yêu thích. Loại gạo này được coi là đặc sản của Điện Biên nên không phải nơi nào cũng mua được. Thế nên nếu sở hữu loại gạo này muốn thổi xôi nếp nương ngon thì phải biết cách.

Đặc điểm nhận dạng gạo nếp nương

Do loại gạo đặc sản này không có nhiều nên không phải địa chỉ nào cũng cung cấp đúng gạo chuẩn. Vì thế để đảm bảo sở hữu và chọn mua gạo nếp nương đúng, chính hãng để thưởng thức món xôi ngon đúng chuẩn thì trước hết cần nhận biệt loại gạo này.

Theo đó gạo nếp nương có đặc điểm là hạt to, tròn. Màu sắc của gạo là trắng trong đối với gạo mới và đã được phơi nhưng phơi chưa nắng già. Màu sắc là trắng đục là loại gạo đã được phơi già nắng, đây có thể là gạo mới hoặc gạo cũ. Tuy nhiên có đặc điểm là gạo nếp nương thường có đan xen những hạt gạo màu trắng trong và trắng đục.

Cách nấu xôi nếp nương

Bước 1: ngâm gạo

Trước khi thổi xôi gạo phải đem ngâm 5-6 tiếng trong nước lã. Tuyệt đối không ngâm nước ấm bởi như vậy hạt gạo sẽ tiết ra nhựa, xôi sẽ bị dính khi thổi nên ăn không ngon.

Khi đã ngâm đủ thời gian thì vớt gạo ra để ráo. Tiếp đến cho gạo vào chõ xôi đã chuẩn bị. Tùy từng gia đình mà có thể dùng chõ inox, chõ nhôm, chõ gỗ,…

Bước 2: tiến hành nấu xôi

Cho nước vào nồi xôi, tiến hành đun sôi thì cho chõ xôi lên. Đậy vung lại và tiếp tục đun cho đến khi xôi chín. Tùy từng lượng xôi bạn nấu và nồi to hay nhỏ, chõ kín hay hở mà thời gian chín của xôi cũng sẽ khác nhau.

Bước 3: hoàn thành món xôi

Khi xôi chín hãy đánh tơi xôi rồi để trong chõ thêm vài phút cho bớt hơi nóng thì múc ra rá hoặc rổ sạch. Cách làm này sẽ làm xôi không bị đọng hơi nước bên dưới hoặc bị vón cục.

Xôi nguội thì múc ra đĩa hoặc hộp tùy ý.

Thưởng thức món xôi nếp nương với cá hoặc thịt nướng là ngon nhất. Nếu có cơ hội hãy chấm thử với Chấm Chéo sẽ cảm nhận đúng chuẩn vị hương vị của món xôi nếp nương Điện Biên.